Türkiye’deki Tarım Ürünleri Nelerdir ve Nerelerde Üretilirler?

Abone ol

Türkiye’deki tarım ürünleri nelerdir? Hangi tarım ürünleri daha çok üretiliyor? Hangi tarım ürünleri ihraç ediliyor? Türkiye’deki tarım ürünlerinin yüzdelik dağılımına göz atacak olursak; tahıllar %65.85, nadas %16.64, meyve %14.07, sebze %3.40 ve süs bitkileri %0.02’lik kısmı oluşturmaktadır. Yazımızda bahsettiğimiz tarım ürünleri ekonomi amaçlı üretilen başlıca tarım ürünleridir.

Türkiye’deki Tarım Ürünleri: Tahıllar

Türkiye’deki tarım ürünleri içerisinde en geniş ekim alanını tahıllar oluşturur. Bunun nedeni, Türkiye’de kurak – yarı kurak iklimin yaygın olmasıdır.

Buğday

Türkiye'deki Tarım Ürünleri

Dünyanın ve Türkiye’nin en fazla kullandığı temel besin maddesi buğday, Türkiye’de en çok üretilen ve tüketilen tahıldır. Türkiye’de tahıl grubunda buğday yetiştirme %70’lik bir kısmı oluşturuyor. Türkiye’nin tahıl ambarı olan İç Anadolu Bölgesi’nde (Konya, Ankara) en çok buğday yetiştirilir. Türkiye’nin genel olarak iklimi buğday üretimi için uygundur. Çimlenme döneminde nem, olgunlaşma döneminde ise sıcak ve kurak bir iklim gereklidir. Türkiye’de Rize ve Trabzon dışında diğer bütün illerde buğday yetiştirilmektedir.

Arpa

Türkiye’deki tarım ürünleri içerisindeki tahıl grubundan arpa, buğday üretiminden sonra ikinci sırada yer alan tahıldır. Soğuğa dayanıklıdır ve daha kısa sürede olgunlaşabilmektedir. Bira yapımında ve hayvan yemi olarak kullanılmaktadır. Arpa üretimi tıpkı buğday gibi en çok İç Anadolu Bölgesi’nde (Konya, Ankara) yetiştirilir.

Çavdar

Çavdar, soğuğa en dayanıklı tahıl olduğundan yüksek yerlerde yetişebilir. Diğer tahıl ürünlerine göre besin değeri düşük olduğundan besin değeri düşüktür. Ekmeğe katkı maddesi ve hayvan yemi olarak kullanılmaktadır. En çok İç Anadolu Bölgesi’nde “(Kayseri, Niğde) yetiştirilir.

Mısır

Türkiye'deki Tarım Ürünleri

Mısır, doğal olarak sıcak ve nemli iklim bölgelerinde yetişmektedir. Ancak tarımda yaşanan sulama yöntemleri ile mısırın yetiştirilme alanı daha geniş coğrafyalara yayılmaktadır. Daha önceleri mısır daha çok Karadeniz Bölgesi’nde iken, sulama yönteminin ve yağ sanayinde kullanımının artması ile daha çok Ege ve Akdeniz’de üretilmeye başlanmıştır. En çok Ege Bölgesi’nde (İzmir) yetiştirilir.

Pirinç

Pirincin kabuğundan ayrılmamış haline çeltik denmektedir. Verimli toprak, sıcaklık, bol ve temiz su isteyen bir bitkidir. Genellikle akarsu yakınlarında yetiştirilmektedir. En çok üretimi Marmara ve Karadeniz bölgelerinde (Edirne, Balıkesir, Samsun) yapılmaktadır.

Türkiye’deki Tarım Ürünleri: Baklagiller

Türkiye’deki tarım ürünleri içinde baklagiller; mercimek, kuru fasulye ve nohuttur.

Mercimek

Türkiye yağış miktarının az, kurak alanlarda yetişir. En az nem isteyen baklagildir. Kırmızı mercimek en çok Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde (Diyarbakır, Şanlıurfa, Mardin) yetişirken, yeşil mercimek ise en çok İç Anadolu Bölgesi’nde (Yozgat, Çorum, Ankara) yetişir.

Nohut

Türkiye'deki Tarım Ürünleri

Türkiye’de en çok üretilen baklagiller içerisindedir. Yarı kurak bir iklimde yetişmektedir. İç Anadolu Bölgesi (Kırşehir) nohut üretiminde birinci sıradadır.

Kuru Fasulye

Kuru Fasulye, 1500 m altında yaz mevsimi zamanında sulama yapılan tüm alanlarda yetişir. İç Anadolu Bölgesi (Konya, Karaman) kuru fasulye üretiminde birinci sıradadır.

Türkiye’deki Tarım Ürünleri: Sanayi Bitkileri

Türkiye’deki tarım ürünleri içerisinde genel olarak yer alan sanayi bitkileri; tütün, pamuk, şeker pancarı, keten, kenevir, çay ve haşhaştır.

Tütün

Tütün, çimlenme döneminde bol su, olgunlaşma döneminde ise güneşli hava ve sıcaklık ister. En çok Ege Bölgesi’nde (Denizli, Manisa) yetişir. Ege Bölgesi’ndeki tütünlerin nikotin oranı düşük, sarı renkli olmasından dolayı üretimin büyük bir kısmı ihraç edilmektedir.

Pamuk

Türkiye'deki Tarım Ürünleri

Koza diye adlandırılan kısmından lif adı verilen dokuma malzemesi sağlanır. Pamuk, çimlenme döneminde yağış, sulama ve sıcaklığa ihtiyaç duyarken, olgunlaşma döneminde kurak hava, sıcaklık ve verimli alüvyal toprağa ihtiyaç duyar. Bu nedenle, Türkiye’de sıcaklığın ve alüvyal toprakların olduğu ovalarda yetişmektedir. GAP ile birlikte en fazla Güneydoğu Anadolu’da (Şanlıurfa) yetiştirilmektedir. Ayrıca, pamuğun tohumundan (çiğit) önemli bir bitkisel sıvı yağ veya bitkisel katı yağ üretimi sağlanır.

Şeker Pancarı

Türkiye’deki sanayi bitkileri içinde en geniş üretim alanına sahiptir. Şeker sanayinin ham maddesidir. Nemli yerlerde ya da sulamanın yapıldığı kurak yerlerde yetişebilir. En çok İç Anadolu’da (Konya, Yozgat, Eskişehir) yetişmektedir.

Keten – Kenevir

Keten nemli ve serin ortamlarda üretildiğinde kaliteli lif, kurak alanlarda üretildiğinde yağ tohumu verir. Ketenden kağıt ve kumaş üretilmektedir.

Kenevir uyuşturucu yapımında kullanıldığı için üretimi devlet kontrolü altındadır. Kenevir liflerinden ip, halat, çadır bezi kumaşı yapılmaktadır.

Çay

Türkiye'deki Tarım Ürünleri

Anavatanı Çin olan çay, dünyada sudan sonra en çok tüketilen sıcak içecektir. Çay üretimi için kış sıcaklık ortalaması 0 °C derecenin altına düşmemeli, yaz sıcaklık ortalaması 25 °C dereceden fazla olmaması gerekmektedir. Çay, yıkanmış kireçsiz toprak ve bol yağış istediğinden dolayı üretimin tamamı Karadeniz’de kıyı kesimlerde (Rize, Trabzon, Artvin, Giresun, Ordu) gerçekleşmektedir.

Haşhaş

Haşhaş bitkisinin meyvesinden morfin ve eroin gibi uyuşturucular üretildiğinden üretimi devlet kontrolündedir. Türkiye’de en çok Ege Bölgesi’nde (Afyon, Denizli) yetiştirilmektedir.

Türkiye’deki Tarım Ürünleri: Yağ Bitkileri

Türkiye’deki tarım ürünleri içerisinde genel olarak yer alan yağ bitkileri; ayçiçeği, zeytin, soyadır.

Ayçiceği

blank

Ayçiceği Türkiye’de sulamanın yapılabildiği, 1800 m yüksekliğe kadar olan her alanda üretimi yapılabilir. Pamuk çitiğinden sonra en çok üretilen yağlı tohum bitkisidir. Ayçiceği üretimi en fazla Marmara Bölgesi’nin Trakya bölgesinde (Tekirdağ, Edirne, Kırklareli) yapılmaktadır. Mısır ve şeker pancarı gibi küspesi hayvan yemi olarak kullanılmaktadır.

Zeytin

Türkiye'deki Tarım Ürünleri

Zeytin, kış ılıklığı isteyen ve yüksek sıcaklıklara dayanabilen Akdeniz ikliminin tipik bir bitkisidir. Meyvesi hem sofralık hem de yağ üretiminde kullanılmaktadır. Yağışın az olduğu yerlerde hem yağlık hem de sofralık, yağışın fazla olduğu yerlerde sofralık olarak yetiştirilmektedir. Çoğunlukla Ege Bölgesi’nde üretimi yapılmaktadır.

Soya

Soya üretiminde Akdeniz Bölgesi (Adana, Mersin) birinci sırada yer almaktadır. Yazları sıcak ve yağışın olduğu yerlerde kısa sürede yetişir. Kısa sürede yetişmesine bağlı olarak sulamayla birlikte Akdeniz’de buğdaydan sonra en çok üretilen üründür. Yağ sanayinde kullanılmaktadır.

Türkiye’deki Tarım Ürünleri: Sebzeler

Türkiye ılıman bir iklime sahip olduğundan sebze çeşitliliği fazladır. Türkiye’de en çok üretilen sebze domatestir. Yükselti ve enlem farkından dolayı Türkiye’de sebzelerin olgunlaşması farklı dönemlerde olmaktadır. Sebzelerin en erken Akdeniz Bölgesi’nde olgunlaşır, en geç Doğu Anadolu Bölgesi’nde olgunlaşır. Sebze üretiminde Akdeniz ve Ege Bölgeleri başta yer alır.

Türkiye’deki Tarım Ürünleri: Meyveler

Türkiye’deki tarım ürünleri içerisinde yer alan başlıca meyveler; fındık, incir, üzüm, turunçgiller, antep fıstığı, elmadır.

Fındık

Türkiye'deki Tarım Ürünleri

Türkiye fındık üretiminde dünyada birinci sıradadır. Fındığın anavatanı Türkiye’dir. Dünyada fındık üretiminin %80’den fazlası Türkiye’de yapılmaktadır. Fındığın yetişmesi için kışları ılık geçmesi, bol yağış ve humuslu topraklar gereklidir. Fındık üretiminde Karadeniz Bölgesi (Ordu, Sakarya, Samsun) ilk sırada yer almaktadır. Fındık ekildikten 5-6 yıl sonra ürün meyve vermeye başlar.

İncir

İncir, kışın ılık geçen iklim bölgelerinde genellikle yetiştirilmektedir. Hem taze hem de kuru olarak üretimi yapılan incir, ihracatta ön plandadır. İncir dediğimizde aklımıza Ege Bölgesi (Aydın, İzmir) gelmelidir. Bu bölgemiz incir üretiminde birinci sıradadır.

Üzüm

Üzüm, Türkiye’de en çok üretilen meyvedir. Üzüm soğuğa karşı dayanıklı olduğundan Türkiye’nin bütün bölgelerinde yetişmektedir. Üzüm üretiminde Ege Bölgesi (Manisa, Denizli) ilk sırada yer almaktadır. Kurutmalık, şaraplık ve sofralık olarak üretimi gerçekleşmektedir.

Turunçgiller

blank

Turunçgiller; Limon, portakal, greyfurt, mandalina gibi meyvelerin genel adıdır. Narenciye de denmektedir. Kışları ılık geçen ve sulamanın yapılabildiği Akdeniz ikliminde yetişmektedir. Bu meyveler humusça zengin, kireçli geçirimli toprak ister. Üretimde Akdeniz Bölgesi (Adana, Mersin, Hatay, Antalya) ilk sırada yer almaktadır. Türkiye’de Doğu ve Batı Karadeniz kıyılarında da yetiştirilmektedir.

Antep Fıstığı

Türkiye'deki Tarım Ürünleri

Antep fıstığı adında anlaşılacağı gibi Güneydoğu Anadolu Bölgesi (Gaziantep, Şanlıurfa, Adıyaman) üretimde ilk sırada yer almaktadır. Antep fıstığı tıpkı zeytin gibi iki yılda bir fazla ürün verir. Fazla yağış istemeyen, yaz kuraklığına dayanıklıdır.

Elma

Elma, Türkiye’nin her bölgesinde ve 81 ilinde üretilmektedir. Soğuğa karşı dayanıklı bir yapısı vardır. Daha çok üretimi İç Anadolu ve Akdeniz Bölgesi’nde yapılmaktadır.

Meyvelere ek olarak muz (Mersin, Antalya, Adana, Hatay), kivi (Yalova, Ordu, Samsun, Rize), dünya üretiminde birinci olduğumuz kayısı (Malatya), şeftali (Çanakkale, Mersin, Bursa) gibi meyvelerde Türkiye’de yetiştirilen diğer meyvelerdendir. Daha fazla bilgi sahibi olmak istiyorsanız, diğer yazılarımızı bekleyiniz…

Yusuf Eşkikara
Yusuf Eşkikara
Gez, Gör, Yaz

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

En popüler