Cumartesi, Mayıs 15, 2021

Endemik Bitki Nedir? Türkiye’de Endemik Bitkiler

Abone ol

Endemik Bitki Nedir?

Endemik bitki nedir? Bulundukları yer belirli bir ülke veya bölgeye ait, yerel ve çok nadir bulunan bitki türleri olarak tanımlanabilir. Endemik Yunanca endemos (indegenous) kelimesinden gelmektedir ve “yerli, bir yere ait” anlamında kullanılmaktadır. Endemik bitkilerin tanımlanması, sınıflandırılması, yayılışları ve yüksekliğe bağlı yayılımları araştırılmıştır. Bu araştırmalara endemizm denmektedir. Bazı familya ve cinslerin endemik bitki tür sayılarında karşılaştırma yapılmıştır. En fazla endemik türü olan familya Asteraceae ve en fazla endemik türü barındıran cins Astragalus‘tur. Türkiye’de endemik bitkiler bazı ülkelere göre fazla bulunmaktadır.

Endemik bitkiler dünyanın Orta Kuşak bölümünde yer almaktadır. Dünyanın bu kuşağında 4 mevsim yaşanılabilir olmasından dolayı bitkiler için yaşam alanı oluşturmuştur. Dünyada buzul Çağ yaşandığında Orta Kuşak Buzul Çağ’ından çok fazla etkilenmemiştir. Bu nedenle Orta Kuşak bitkilerin yaşamı için uygun ortam olmuştur.

Endemik Bitki Nedir? Türkiye'de Endemik Bitkiler

Türkiye’de bir Orta Kuşak ülkesi olup Buzul Çağ’dan etkilenmemesinin yanında ülkemiz coğrafik konumu, iklimi, bitki örtüsü, fiziki yapısı ve tarihsel gelişimi gibi nedenlerden dolayı zengin bir bitki çeşitliliğine sahiptir. Ülkemiz sınırlarında 12000 bitki türü bulunmaktadır. Bu türlerin yaklaşık 4000’i endemiktir.

Türkiye’de bitki çeşitliliğinin fazla olmasının en önemli nedenlerinden birisi de Türkiye 3 ayrı bitki noktasının kesişme noktasında yer almasıdır. Bu bitki alanları; Akdeniz Bitki Alanı (Akdeniz ve Ege Bölgeleri), Avrupa-Sibirya Bitki Alanı (Karadeniz ve Marmara Bölgeleri) ve İran-Turan Bitki Alanı (İç Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgeleri).

Türkiye’de Endemik Bitkiler

Türkiye’de en çok endemikler Akdeniz Bölgesi‘nde yer almaktadır. Bölüm olarak da Adana Bölümü’nde yer almaktadır. Bu bölümü Antalya Bölümü takip etmektedir.

En çok endemik bitkinin yer aldığı iller sırasıyla;

  1. Antalya
  2. Mersin
  3. Konya
  4. Sivas
  5. Kayseri
  6. Muğla

Güneydoğu Anadolu Bölgesi en az endemik bitkinin bulunduğu bölgemizdir. En az bulunduğu bölümlerimiz; Yıldız Dağları, Ergene ve Çatalca-Kocaeli bölümleridir.

En az endemik bitkinin yer aldığı iller;

  • Bartın
  • Yalova
  • Edirne
  • Düzce
  • Zonguldak

Türkiye’deki Bazı Endemikler

Sığla Ağacı

Endemik Bitki Nedir? Türkiye'de Endemik Bitkiler
Sığla Ağacı

Sığla ağacı Muğla ilimize bağlı yörelerden Marmaris, Fethiye ve Köyceğiz’de deniz seviyesine yakın yerlerde yetişmektedir. Ender bir bitki olan Sığla Ağacı kozmetik sanayinde kullanılmaktadır. Antioksidan etkisi olduğu kesinleşmiştir. Ayrıca; ülser, yanık, mide ağrısı, akciğer ve deri hastalıklarında tedavi amaçlı kullanılmaktadır.

Kasnak Meşesi

blank
Kasnak Meşesi

Kasnak Meşesi, Isparta iline bağlı Kasnak Meşesi Ormanı’nda bulunmaktadır. 1987 yılında Kasnak Meşe Ormanı, doğal sit alanı olarak koruma altına alınan dünyanın tek Kasnak Meşe ormanıdır. Özellikle sonbahar renklerini bu ormanda görmek isteyenler bu ormana ziyarette bulunuyorlar.

Datça Hurması

Endemik Bitki Nedir? Türkiye'de Endemik Bitkiler
Datça Hurması

Datça Hurması dünyada ender bulunan bitkilerden birisidir. Adında da anlaşılacağı gibi ülkemizde Muğla ilinin Datça ilçesinde yayılım göstermektedir. Türkiye’de varlığı ilk kez 1982 yılında tespit edilmiştir.

Kazdağı Göknarı

Türkiye'de endemik bitkiler
Kazdağı Göknarı

Kazdağı Göknarı dünyada tek isminden de anlaşılacağı üzere Kazdağları’nda bulunurlar. 40 metreye kadar uzayabilirler. Tomurcukları bol reçinelidir. Günümüzde Çanakkale insanı içtiği çayın yapraklarını içtiği çayın içine atmaktadır. Mitolojide adı geçen Odysseus’un da Truva Atını Kazdağı Göknarından yaptığı rivayet edilir.

Ters Lale

Endemik Bitki Nedir? Türkiye'de Endemik Bitkiler
Ters Lale

Ters Lale Anadolu’da yetişen ender çiçeklerden biridir. Ağlayan gelin olarak anılmaktadır. Hüznün sembolü olarak temsil edilmektedir. Ters Lale, ülkemizde Hakkari ve Van çevresinde sık bulunmaktadır.

İspir Meşesi

blank

Kayıngiller familyasında ender bulunan bir bitki türü İspir Meşesi’dir. Boyları 7 metreye kadar uzayabilmektedir. Kastamonu ve Yozgat çevresinde bulunmaktadır.

Yusuf Eşkikara
Yusuf Eşkikara
Gez, Gör, Yaz

1 Yorum

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

En popüler