Bağımlılık Tedavisi-Tütün-Alkol-Teknoloji-Madde Bağımlılığı

Abone ol

”Bağımlılık Tedavisi-Tütün-Alkol-Teknoloji-Madde Bağımlılığı” başlığıyla beraberiz. İnsanlığın hayatına kasteden bir düşman olan bağımlılıkları ele alıyoruz. Bağımlılık ve çeşitleri nelerdir? Bağımlı olma süreci nasıl ilerler? Bağımlı insan tedavi edilebilir mi? Bağımlılıkta kişisel ve ailevi etkenler nelerdir? Önleyici öneriler nelerdir? Sorularını ve Tütün Bağımlılığı-Alkol Bağımlılığı-Teknoloji Bağımlılığı-Madde Bağımlılığı başlıklarını ele alacağız.

Bağımlılık Nedir? Tedavi Edilebilir mi?

Bağımlılık süreci bir kısır döngüdür. Merak-deneme-tekrar eden kullanım-kötüye kullanım-bağımlı olma safhası şeklinde ilerler. Bağımlılık: Beynimizin tekrar eden kullanım sonucu, kontrolümüz dışında maddeyi talep etmesi ve maddeye artan istek duyması olarak ifade edebileceğimiz, bir beyin hastalığıdır. Bağımlı olunan madde vücuda alınmadığında yoksunluk yaşanır. Bahsi geçen hangi madde olursa olsun kullanım sürecinde beyin kimyamızın olağan işleyişi bozulur, kişi tekrar denge haline kavuşmak için daha fazla madde kullanmaya odaklanır ve kontrol gücünü zamanla kaybeder. Kullanılan madde yönetici olmaya başlar ve olur. Kullanım miktarı ve kullanım sıklığının giderek artması, kullanım olmadığında huzursuzluk, gerginlik ve yoksunluk belirtileri görülmesi de bağımlılık ölçütlerindendir. Unutmayın! Tüm olumsuzluklara rağmen kararlılık, ilaç tedavisi ve terapi desteğiyle bütün bağımlılıklardan kurtulmak mümkündür.

Tütün (Sigara) Bağımlılığı:

Sigara, tütün, madde bağımlılık
Bağımlı olduğunuz anda bir esaret sürecine girmiş olursunuz.

Tütün ve tütün ürünleri (en yaygın olanı sigara) kanser yapıcı etkenlerin en başında gelmektedir. Bağımlılık yapan maddeler arasında en yaygın kullanılan maddedir. Tütün bağımlılığı kalp-damar ve akciğer hastalıklarına bağlı ölümlerde ilk sıradadır. Tütün bağımlılığı tedavisi ise elbette mümkündür. Zararını analiz ettikten ve bırakmanın bize ne katkısı olduğunu belirledikten sonra bilişsel-davranışçı yöntemler kullanarak adım adım sigarayı bırakmak mümkün olabilmektedir. Sigara ve tütün bağımlılığından kurtulmak için daha önce yazdığımız içerikte gerekli öneri ve yöntemleri bulabilirsiniz.

Alkol Bağımlılığı:

Alkol bağımlılığı: Alkol merkezi sinir sistemimize geri dönüşü olmayan zararlar verir.
Alkol bağımlılığı: Alkol merkezi sinir sistemimize geri dönüşü olmayan zararlar verir.

Alkol merkezi sinir sistemimizden başlayarak; başta karaciğer olmak üzere hayati sistemlere ve organlara zarar vermektedir. Vücudun savunma mekanizmasını ve bağışıklık sistemini yok etme potansiyeline sahiptir. Alkol bağımlılığı bireyin kendisiyle kalmayıp aile sistemini de tahrip etmektedir. Alkol kullanımı düşünebilme, sonuçları kestirebilme, sorumluluk alma vb. insani yetileri uyuşturarak, sonucunu düşünmediğimiz kontrolsüz hareketlere de sebep olabilmektedir. En iyi mücadele olarak hiç başlamamak, başlandıysa en yakın zamanda ilaç ve terapi desteği alarak tedavi sürecine girilmesi gerekmektedir. Geçen her gün ve alınan her yudum size kalıcı darbe indirmektedir. Alkolün ‘işe yarar’ kısımları olduğu bahanesine sığınmadan, zihnimizi uyuşturmadan ve kısa süreli geçiştirmeye yönelmeden, problemlerle baş edebilmeyi, sorun çözmeyi denemeli ve uzman desteği almalısınız.

Madde Bağımlılığı:

blank
Bağımlılık: Madde bağımlılığı düşünme ve muhakeme becerimizi kısıtladığı için yüksek oranda suç eğilimi de doğurmaktadır.

Bağımlılık tehlikesine sahip uyuşturucu ve uyarıcı (Extasy, eroin, esrar, kokain…) tüm maddeler vücudun savunma mekanizmasını ve bağışıklık sistemini yok etme potansiyeline sahiptirler. Yüksek oranda sinir hücresini ilk kullanımdan itibaren geri dönüşü olmayacak şekilde yok olur. Madde kullanımı ve bağımlılığı düşünme ve muhakeme becerimizi kısıtladığı için yüksek oranda suç eğilimi barındırmaktadır. Terör, cinayet ve saldırganlık suçlarını işleyen kişilerin uyuşturucu etkisindeyken eyleme kalkışması bunun kanıtı niteliğindedir. En etkili mücadele yolu alkolde olduğu gibi hiç başlamamak başlandıysa en yakın zamanda ilaç ve terapi desteği alarak tedavi sürecine girilmesidir. Maddeyle geçen her gün ve kullanılan her doz size kalıcı darbe vurmaktadır.

Teknoloji Bağımlılığı:

Teknoloji bağımlılığı: Ölçüsüz ve sınırsız kullanım ise ciddi sıkıntılara hatta hastalık ve ölümlere sebep olabilir.
Teknoloji bağımlılığı: Ölçüsüz ve sınırsız kullanım ise ciddi sıkıntılara hatta hastalık ve ölümlere sebep olabilir.

Teknolojinin hayatımıza katkısı ve önemi tartışmasız bir gerçektir. Ancak doğru kullanabilirsek ondan birçok şekilde faydalanabiliriz. Ölçüsüz ve sınırsız kullanım ise ciddi sıkıntılara hatta hastalık ve ölümlere sebep olabilir. Uyku düzenini bozulabilir, duruş bozuklukları oluşabilir, beslenme düzenimiz aksayabilir, dikkat ve odaklanma sorunları ortaya çıkabilir… Sonuç olarak plansız, dengesiz ve sağlıksız bir yaşantı oluşur. Teknolojiyle kaliteli, uyumlu ve ihtiyacımız ölçüsünde zaman geçirmeliyiz. Teknoloji bağımlılığı her ne kadar masumane algılansa da diğer bağımlılık türlerinden daha önemsiz değildir. Aksine dijitalleşen dünyada asosyal-içe kapanık gençler için ölümcül riskler, suç teşviki, zihinsel karmaşa, psikolojik problemler barındırmaktadır. Bu aşamada sessiz ve uslu duruyor gerekçesiyle bebek yaştaki çocuklar teknolojik aletlere maruz bırakılmamalıdır. Teknoloji bağımlılığının tedavisi kurallı ve sosyal bir hayatla mümkün olmaktadır.

Bağımlılık Sonuçları:

*Artık karar verici ve kontrol merkezi siz değilsiniz.

*Bağımlı olduğunuz anda bir esaret sürecine girmiş olursunuz.

*Ölümcül bir kısır döngü ve yüksek ölüm oranı barındıran hastalıklara kucak açmış olursunuz.

* Tütün bağımlılığı yüzünden dünyada her yıl 5 milyon kişi ölüyor, bunlardan birisi olabilirsiniz.

*Madde bağımlısı olan kişilerin öğrenme ve hatırlama kapasitelerinde gerileme oluşmaktadır.

*Bağımlılık yapıcı maddeler; akılcı ve mantıklı düşünme gücümüzü engellediği için öfke kontrolsüzlüğü ve suça sürüklenme tehlikesi oluşturur.

* Bağımlılık yapıcı maddeler sinir hücresi kaybına sebep olur, beyin kimyamızda geri dönüşü olmayan tahribatlar oluşur.

Bağımlılık ile Mücadele:

Bağımlılık ve tedavi önerileri
Bağımlılık ve tedavi önerileri

*İlk olarak riskleri görmezden gelmeden durumu ortaya koymalıyız.

*Ben ve sevdiklerim ne durumdayız? Sorusu cevaplanmalı ve olası riskler belirlenmelidir. Konu bir aile meselesi olarak değerlendirilmeli ve hareket planı oluşturulmalıdır.

*Sevdiklerinizi ve kendinizi korumak için belirlediğiniz maddeye ‘HAYIR!’ diyin. Sevdiklerinizi bu konuda konuşmaya teşvik edin ve fikirlerini önemsediğinizi hissettirin.

*Çeşitli mazeret ve bahanelere sığınarak sigara ve alkol kullanan kişilerin söylemleri dikkate alınmalı ve akıl süzgecine uygun mantıklı cevaplar verilerek gençler bilinçlendirilmelidir.

*Arkadaş ortamı, aile ilişkileri, psikolojik etkenler… Gözden geçirilmeli ve bağımlılığa iten unsurlar onarılmalıdır. Bağımlılığın kişinin hayatında ihtiyaç duyduğu meşru ve doğal mutluluğun, hazzın, rahatlamanın, önemsenmenin, aidiyetin karşılanmaması halinde kendisini sunmak için pusuda beklediği unutulmamalıdır.

*Alkol kullanmadan; eğlenebilmeyi, sıkıntıları paylaşabilmeyi, sohbet edebilmeyi… Sigara içmeden; öfkenizi kontrol edebilmeyi, keyif almayı, rahatlamayı… Maddeye yönelmeden; bir gruba ait olmayı, büyük hedefler için uğraşmayı… deneyin. Meşru yollardan örnek olarak (baba-abi-eş…) yürümeniz size ve sevdiklerinize sağlık ve huzur olarak geri dönecektir.

*Yoğun ve kontrolsüz teknoloji kullanımı olan bireyler kurallı ve sosyal etkinliklere dahil edilmelidir.

*Sessiz ve uslu durması için bebek yaştaki çocuklara tablet yada akıllı telefonlar verilmemelidir.

*Ailecek ya da arkadaş grubuyla yüz yüze sosyalleşebileceğiniz etkinlikler oluşturmalıyız. Kurallı sporlar, yürüyüş, gezi, kamp vb. alternatifler oluşturmak gerekli hazzı bize sağlamaya yardım edecektir.

*Sigara kullanan bir kişinin sigaranın zararını anlatması tutarsızlıktır. Birey ve toplum olarak kurallı yaşantımızla, sosyal-sportif olanaklar sunarak risk altında olan bireylere örnek olmaya gayret etmeliyiz.

* Teknoloji kullanımına yönelik kurallar ve süre sınırı koymalısınız. Kendinizle, çocuk ve gençlerle anlaşarak ihtiyaç ve öncelikleri belirlemelisiniz.

Tehlikenin boyutu büyük olsa da bireyden ve aileden kaynaklanan eksikleri tamlamak önleyici bir güç sağlamaktadır. Bir sonraki yazımızda Oyun bağımlılığı konusunu ele alacağız. Takipte ve hoşça kalın.

blank
Orhan Demir
Psikolojik Danışman

1 Yorum

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

En popüler